Analiza płynności finansowej w firmie — jak zbadać zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań?

Sprawnie funkcjonująca firma osiąga zyski w długofalowej perspektywie. Jest w stanie również na bieżąco regulować swoje płatności. Zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań w wymaganej wysokości i czasie to właśnie płynność finansowa. Jak badać płynność finansową firmy? Jakie czynniki na nią wpływają? Czym są wskaźniki płynności? Podpowiadamy.

Wg. danych z raportu przygotowanego przez firmę KUKE, w 2019 roku upadnie około 1200 firm. To aż o 11% więcej niż w 2018 roku. Co ciekawe, wiele z nich osiągnie klęskę pomimo zysków wykazanych w sprawozdaniach finansowych. Jak to możliwe? Przyczyną takiego stanu rzeczy może być utrata płynności finansowej i wynikająca z niej niewypłacalność.

Czym jest płynność finansowa?

Aby firma zachowała odpowiedni poziom płynności finansowej, powinna utrzymywać odpowiednią relację pomiędzy wpływami i wydatkami. Osiągane na bieżące wpływy winny być w stanie pokrywać niezbędne bieżące wydatki. To jednak nie wszystko. Optymalnie, gdyby przedsiębiorstwo dysponowało również pełną rezerwą środków. W przypadku opóźnień w płatnościach ze strony kontrahentów, dodatkowe pieniądze pozwolą wywiązać się z bieżących zobowiązań.

Płynność finansowa jest więc zdolnością do terminowego regulowania bieżących zobowiązań.

Warunkiem sprawnego działania przedsiębiorstw (zwłaszcza w długofalowej perspektywie) jest nie tylko płynność finansowa, ale również rentowność. Czym różnią się oba pojęcia?

Rentowność a płynność finansowa

Rentowność to relacja pomiędzy osiąganymi przez firmę przychodami a ponoszonymi kosztami. Często określa się ją po prostu jako umiejętność generowania zysku. Płynność finansowa określa możliwość terminowego regulowania bieżących zobowiązań w wymaganej wysokości i czasie.

Nawet jeśli firma wykazuje zysk w ujęciu księgowym, może nie mieć pieniędzy na spłatę bieżących zobowiązań. Choć takie przedsiębiorstwo będzie rentowne, jego płynność finansowa będzie zachwiana.

Rentowność jest więc podstawą płynności finansowej. Jeśli firma osiąga zysk i ma wszelkie zasoby, by generować go w przyszłości, jej płynność finansowa powinna utrzymywać się na optymalnym poziomie.

Od czego zależy płynność finansowa firmy?

Na płynność finansową firmy wpływają:

  •   czynniki makroekonomiczne, czyli czynniki zewnętrzne — niezależne od sposobu działania firmy. Należą do nich np. stawki podatków obciążające przychody ze sprzedaży czy koszty związane z zatrudnieniem pracowników;
  •   czynniki branżowe (sektorowe), wynikające ze specyfiki działania określonej branży: tempo rozwoju branży i perspektywy na przyszłość czy specyficzne zwyczaje płatnicze charakterystyczne dla danego segmentu rynku;
  •   czynniki mikroekonomiczne, czyli czynniki wewnętrzne zależne od sposobu działania firmy. Są to m.in.: umiejętność zarządzania należnościami i zapasami, zdolność do generowania sprzedaży, a nawet… dbanie o reputację przedsiębiorstwa jako dłużnika.

Analiza płynności finansowej — dla kogo?

Analizę płynności finansowej wykonuje się zazwyczaj w firmach o złożonej, rozbudowanej strukturze: spółkach z o.o., spółkach jawnych, spółkach komandytowych i spółkach akcyjnych. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wykonać ją również na potrzeby jednoosobowej działalności gospodarczej.

Analiza płynności finansowej — jakie dane są potrzebne?

Do wykonania analizy płynności finansowej potrzebne będą dane zwarte w bilansie oraz rachunku zysków i strat. Posłużą one do wyliczenia wartości konkretnych wskaźników, obrazujących płynność firmy na poszczególnych płaszczyznach.

Po co badać płynność finansową firmy?

Odpowiednio wykonana analiza płynności finansowej przedstawi realne możliwości przedsiębiorstwa do bieżącej spłaty zobowiązań. Pomoże stworzyć spójną strategię biznesową i inwestycyjną. Pozwoli znaleźć przyczyny pogorszenia się kondycji finansowej i wcielić w życie zmiany, które pomogą odzyskać równowagę.

Analiza płynności w ujęciu statycznym i dynamicznym

Analiza płynności finansowej może opierać się na statystycznych lub dynamicznych wskaźnikach.

Analiza oparta na wskaźnikach dynamicznych

Analiza oparta na wskaźnikach dynamicznych (wystarczalności pieniężnej, działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej) pozwala obserwować zmiany płynności w zależności od aktualnych zasobów firmy. Taką analizę warto zastosować w planowaniu finansowym czy ocenie efektywności inwestycji.

Analiza oparta na wskaźnikach statycznych

Analiza oparta na wskaźnikach statystycznych pozwala ocenić płynność finansową w perspektywie krótkoterminowej. Obrazuje więc, w jakim stopniu firma radzi sobie z bieżącą spłatą zobowiązań i obsługą zadłużenia. Dziś omówimy szczegółowo właśnie wskaźniki statyczne.

Statyczne wskaźniki płynności finansowej

Aby dokonać statycznej analizy płynności finansowej, posłuż się wskaźnikami: płynności bieżącej, przyspieszonej i natychmiastowej. W kolejnych akapitach przedstawiamy ich definicje. Wyjaśnimy również, jak interpretować każdy z nich.

Wskaźnik płynności bieżącej — wskaźnik płynności III stopnia

aktywa obrotowe / zobowiązania krótkoterminowe

Wskaźnik bieżącej płynności finansowej (current ratio) określa kondycję firmy w zakresie płynności finansowej. Pozwala ocenić potencjał do terminowego regulowania zobowiązań krótkoterminowych przy wykorzystaniu aktywów obrotowych. Ma on charakter ogólny i warto interpretować go w połączeniu z innymi wskaźnikami i pozostałymi elementami, określającymi kondycję finansową firmy.

Interpretacja wskaźnika płynności bieżącej

Zadowalający poziom wskaźnika bieżącej płynności finansowej mieści się w przedziale od 1,2 do 2. Co to oznacza? Aby firma miała bieżącą płynność finansową, wartość bieżących aktywów powinna być dwa razy wyższa niż kwota bieżących pasywów. Wskaźnik o wartości ć 1,2 oznacza minimum finansowego bezpieczeństwa. Co, jeśli wskaźnik osiąga wyższą lub niższą wartość?

Niski wskaźnik oznacza, że firma nie posiada wystarczającej ilości pieniędzy, aby na bieżąco regulować swoje zobowiązania. Jeśli taki stan utrzyma się przez dłuższy czas, może być przyczyną poważnych kłopotów finansowych, zadłużenia, a nawet bankructwa. Wskaźnik o wartości przekraczającej 2 świadczy o tzw. nadpłynności finansowej, czyli nieefektywnym wykorzystaniu majątku obrotowego. Może wskazywać także na kiepskie zarządzanie zasobami albo… zbyt ostrożną strategię.

Interpretując wskaźnik płynności bieżącej, Porównaj wynik z tymi, jaki osiągają Twoi konkurenci. Weź pod uwagę również jego zmiany w czasie. Zastanów się również, jakie konsekwencje może mieć utrzymanie obecnej tendencji — wzrostowej lub spadkowej. Dzięki temu będziesz mógł podjąć dobre decyzje w optymalnym czasie.

Wskaźnik płynności przyśpieszonej — wskaźnik płynności II stopnia

aktywa obrotowe — zapasy / zobowiązania krótkoterminowe

Wskaźnik przyspieszonej płynności finansowej (quick ratio) pozwala określić zdolność firmy do terminowego regulowania zobowiązań krótkoterminowych. Jego wartość należy wyliczyć osobno dla każdego roku obrotowego.

Interpretacja wskaźnika płynności przyspieszonej

Optymalny poziom wskaźnika płynności przyspieszonej mieści się w przedziale od 0,8 do 1,2. Wynik oscylujący w granicach jedności dowodzi, że firma nie ma problemu z płynnością finansową i jest w stanie na bieżąco regulować swoje zobowiązania. Niższy może oznaczać zachwianą płynność. Pamiętaj jednak, że chwilowe odstępstwa od normy nie muszą oznaczać finansowej katastrofy. Niepokojącym zjawiskiem będzie obniżona wartość wskaźnika w długofalowej perspektywie.

Analizując wartości wskaźnika płynności przyspieszonej, warto porównać wyniki wyliczeń ze średnimi wynikami dla branży oraz i rezultatami, jakie osiągają najwięksi konkurenci.

Wskaźnik płynności natychmiastowej — I stopień płynności finansowej

inwestycje krótkoterminowe / zobowiązania krótkoterminowe

Wskaźnik natychmiastowej płynności finansowej (treasury ratio) określa, w jakim stopniu najbardziej płynne aktywa (inwestycje krótkoterminowe, papiery wartościowe, środki pieniężne) pokrywają bieżące zobowiązania. Mówiąc prościej — obrazuje on, w jakim stopniu firma jest w stanie pokryć zobowiązania krótkoterminowe natychmiast.

Interpretacja wskaźnika natychmiastowej płynności finansowej

Optymalna wartość wskaźnika natychmiastowej płynności finansowej powinna wynosić od 0,1 do 0,2. Zarówno niższa, jak i wyższa wartość świadczą o dysfunkcjach, które należy dokładnie przeanalizować. Wyższy niż norma wskaźnik płynności ma negatywny wpływ na rentowność. Może świadczy także o… utraconych korzyściach. Zbyt niski może, lecz wcale nie musi oznaczać utratą płynności finansowej. Wiele zależy tu bowiem od umiejętności egzekwowania należności od kontrahentów. Te są bowiem w stanie zapewnić ciąży przypływ gotówki.

Analiza płynności a rachunek przepływów finansowych

Wskaźnikowa analiza płynności finansowej pozwala wychwycić negatywne tendencje stosunkowo niskim nakładem środków. Sporządzona na podstawie statycznych wskaźników, określających parametry na dany dzień, nie zawsze daje jednak precyzyjny, całkowity obraz. Właśnie dlatego tak ważne jest porównywanie wyników z tymi uzyskanymi w ciągu ostatnich miesięcy, kwartałów czy lat. Aby jeszcze lepiej przeanalizować płynność finansową firmy w ujęciu dynamicznym, warto wykonać również analizę rachunku przepływów pieniężnych. Rachunek przepływów pieniężnych pozwala ocenić, jak kształtowały się koszty i wydatki firmy. Taka analiza prezentuje kierunek przepływów w danym okresie. Jest więc badaniem zmian poprzez czas i stanowi znakomite uzupełnienie analizy opartej na stastycznych wskaźnikach.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Zarejestruj się